در این مطلب چه میخوانید؟
آزمایش CRP یک نشانگر غیراختصاصی التهاب است و به پزشک کمک میکند وجود و شدت التهاب را در کنار علائم بالینی و سایر آزمایشها ارزیابی کند. اگر در برگه آزمایش خود با عبارتهایی مانند CRP Quantitative یا CRP Titer مواجه شدهاید و میخواهید بدانید عدد نرمال CRP چقدر است، بالا بودن CRP یا پایین بودن آن چه معنایی دارد و تفاوت آن با hs-CRP چیست، در ادامه به همه این پرسشها بهصورت علمی و کاربردی پاسخ دادهایم.
آزمایش CRP(پروتئین واکنشی C) یک آزمایش خون است که مقدار پروتئین CRP را اندازهگیری میکند؛ پروتئینی که عمدتاً در کبد تولید میشود و در پاسخ به التهاب در بدن افزایش مییابد. به همین دلیل، پزشکان از آزمایش CRP برای بررسی وجود التهاب و پیگیری برخی عفونتها و بیماریهای التهابی استفاده میکنند. با این حال، CRP بهتنهایی نمیتواند علت یا محل التهاب را مشخص کند و نتیجه آن باید در کنار علائم، سابقه پزشکی و سایر آزمایشها تفسیر شود.
از آنجا که سطح CRP معمولاً در پاسخ به التهاب افزایش پیدا میکند، اندازهگیری آن میتواند به پزشک در ارزیابی وضعیت التهابی بدن و بررسی روند بیماری یا پاسخ به درمان کمک کند. با این حال، بالا بودن CRP بهتنهایی به معنی وجود یک بیماری یا عفونت خاص نیست و برای تفسیر نتیجه باید شرایط فرد و سایر یافتههای پزشکی نیز در نظر گرفته شوند.
مقدار طبیعی CRP (پروتئین واکنشی C) به روش آزمایش، واحد اندازهگیری و محدوده مرجع آزمایشگاه بستگی دارد؛ بنابراین برای تفسیر نتیجه، ابتدا باید Reference Range یا محدوده مرجع درجشده در برگه آزمایش خودتان را بررسی کنید. بهطور کلی، در افراد سالم مقدار CRP خون معمولاً پایین است و افزایش آن میتواند نشاندهنده وجود التهاب در بدن باشد.
یکی از مقادیر رایج گزارششده برای CRP در بزرگسالان سالم، کمتر از 0.3 mg/dL (معادل 3 mg/L) است؛ با این حال، این عدد را نباید بهعنوان محدوده طبیعی ثابت برای همه افراد و همه آزمایشگاهها در نظر گرفت. برخی منابع نیز محدودههای متفاوتی را بر اساس روش آزمایش گزارش میکنند. به همین دلیل، نتیجه CRP باید با محدوده مرجع همان آزمایشگاهی که آزمایش را انجام داده است مقایسه شود.

نکته مهم: واحد CRP را نیز هنگام تفسیر بررسی کنید. CRP ممکن است با واحدهایی مانند mg/L یا mg/dL گزارش شود و این دو واحد قابل مقایسه مستقیم بدون تبدیل نیستند.
آزمایش خون CRP میزان این پروتئین را در خون شما اندازهگیری میکند. CRP میتواند بازتابی از میزان التهاب در بدن شما باشد و به پزشک کمک کند که بیماریها و اختلالات احتمالی را در شما تشخیص دهد و بررسی کند.
خیر. بالا بودن CRP بهتنهایی به معنی وجود عفونت نیست. CRP یک شاخص غیر اختصاصی التهاب است؛ یعنی افزایش آن نشان میدهد که در بدن یک فرایند التهابی وجود دارد، اما مشخص نمیکند این التهاب دقیقاً در کدام قسمت بدن ایجاد شده یا علت آن چیست.
عفونتهای باکتریایی و ویروسی هر دو میتوانند باعث افزایش CRP شوند. علاوه بر عفونت، بیماریهای خودایمنی مانند روماتیسم مفصلی و لوپوس، بیماریهای التهابی روده و برخی بیماریها و شرایط دیگر نیز میتوانند سطح CRP را افزایش دهند.
بنابراین اگر CRP بالا باشد، نمیتوان تنها بر اساس این نتیجه گفت که فرد به عفونت باکتریایی مبتلا است یا به آنتیبیوتیک نیاز دارد. پزشک برای مشخص کردن علت افزایش CRP، نتیجه آزمایش را در کنار علائم بیمار، معاینه، سابقه پزشکی و در صورت نیاز سایر آزمایشها بررسی میکند.

همان طور که اشاره کردیم آزمایش CRP میتواند به پزشک کمک کند که میزان التهاب موجود در بدن و وجود بیماریهای حاد و مزمن را در فرد تشخیص دهد. در صورتی که شما دارای علائم عفونتهای باکتریایی باشید و علائم زیر را تجربه کنید ممکن است تست CRP برای شما در نظر گرفته شود.
همچنین در موارد زیر نیز ممکن است از آزمایش خون CRP استفاده شود.

همان طور که گفتیم میزان CRP نشانهای از وجود التهاب در بدن است. بنابراین افزایش CRP میتواند نشان دهنده ایجاد التهاب و یا تشدید آن در بدن فرد باشد. این در حالی است که کاهش CRP میتواند نشان دهنده کاهش التهاب در بدن و بهبود بیماریها باشد. به طور کلی، افراد سالم مقادیر بسیار کمی CRP در خون خود دارند. مقدار ۰. ۸ تا ۱. ۰ میلیگرم در دسیلیتر (mg/dL) یا کمتر، مقدار سالمی در نظر گرفته میشود. در صورتی که نتایج آزمایش خون CRP بیش از این مقدار باشد به احتمال زیاد نشانهای از وجود التهاب در بدن فرد است. با این حال در برخی از موارد مقادیر افزایش یافته در تست CRP میتواند به دلایل زیر نیز اتفاق بیفتد:
جالب است بدانید که سطح این پروتئین در آزمایش CRP در زنان معمولاً بالاتر از مردان است.
CRP مثبت معمولاً به این معناست که مقدار پروتئین واکنشی C در خون بالاتر از محدوده مرجع آزمایشگاه گزارش شده است. این نتیجه نشان میدهد که احتمال وجود یک فرایند التهابی در بدن وجود دارد، اما بهتنهایی مشخص نمیکند التهاب به چه علت ایجاد شده است. برخلاف برخی آزمایشها که نتیجه آنها بهصورت «مثبت» یا «منفی» برای وجود یک عامل مشخص گزارش میشود، CRP بیشتر یک نشانگر التهاب است. بنابراین مثبت بودن CRP به این معنی نیست که حتماً یک میکروب، بیماری یا عفونت خاص در خون پیدا شده است.

افزایش CRP ممکن است در شرایط مختلفی دیده شود، از جمله:
به همین دلیل، CRP مثبت بهتنهایی برای تشخیص بیماری کافی نیست و پزشک باید نتیجه را با علائم، سابقه پزشکی و سایر آزمایشها تطبیق دهد.
پایین بودن CRP به طور کلی نمیتواند اتفاق بیافتد زیرا میزان نرمال این پروتئین در خون بسیار کم است. این در حالی است که اگر میزان CRP در تستهای شما نسبت به تستهای قبلی کاهش پیدا کرده باشد میتواند نشان دهنده کاهش التهاب و یا موثر بودن درمان باشد.

افزایش سطح CRP در بدن شما نشانهای از وجود و افزایش التهاب است. سطح بالای CRP میتواند نشانهای از وجود بیماریهای زیر باشد.
CRP بهتنهایی برای تشخیص قطعی باکتریایی یا ویروسی بودن عفونت کافی نیست. در شرایطی که احتمال عفونت شدید یا سیستمیک وجود داشته باشد، پزشک ممکن است در کنار CRP از آزمایشهایی مانند پروکلسیتونین(PCT) و سایر بررسیهای آزمایشگاهی استفاده کند. پروکلسیتونین در برخی شرایط، بهویژه در ارزیابی عفونتهای باکتریایی شدید و سپسیس، اطلاعات بیشتری در اختیار پزشک قرار میدهد. بنابراین، CRP بالا عفونت قطعی نیست و تفسیر آن باید در چارچوب وضعیت بالینی فرد انجام شود.

از آنجایی که سطح طبیعی CRP عموماً کمتر از ۰. ۹ میلیگرم در دسیلیتر است، چیزی به عنوان سطح CRP پایینتر از حد طبیعی وجود ندارد. با این حال اگر قبلاً نتیجه تست CRP بالایی داشتید و اکنون نتیجه پایینتری دارید، احتمالاً به این معنی است که التهاب شما در حال کاهش است و/یا درمان شما برای التهاب موثر است.
نتایج دقیق، خدمات آزمایشگاهی حرفه ای، رزرو آنلاین نوبت و دسترسی آنلاین امن به نتایج آزمایش
ثبت درخواست آزمایش CRPعوامل متعددی وجود دارند که بر میزان پروتئین CRP در بدن شما نقش دارند. برخی از عواملی که میتوانند باعث افزایش سطح این پروتئین در خون شوند شامل موارد زیر هستند.
همچنین برخی از موارد نیز وجود دارند که میتوانند باعث کاهش سطح این پروتئین شوند.

مهمترین عاملی که میتواند باعث کاهش سطح پروتئین c در بدن شود تغییر سبک زندگی است. میتوانید با تغییرات زیر شروع کنید.
یکی از فاکتورهای رایجی که برای بررسی احتمال ابتلا به خطر سکته قلبی بررسی میشود CRP است، سطح بالای hs-CRP در خون با افزایش خطر حملات قلبی مرتبط دانسته شده است. همچنین، افرادی که دچار حمله قلبی شدهاند، اگر سطح hs-CRP بالایی داشته باشند، احتمال حمله قلبی مجدد در آنها بیشتر است. اما وقتی سطح hs-CRP آنها در محدوده معمول باشد، خطر آنها کاهش مییابد.

اگر در هنگام ابتلا به کرونا بدن به طور شدید درگیر شود سیستم ایمنی بدن واکنش نشان میدهد و در این شرایط ممکن است التهاب نیز ایجاد شود. به همین دلیل نیز تست CPR میتواند در بررسی ابتلا به کرونا مفید باشد.
همان طور که اشاره کردیم افزایش CRP نشانهای از التهاب در بدن است. این میتواند ناشی از طیف وسیعی از بیماریها و اختلالات باشد. برخی از مهمترین بیماریهایی که با CRP بالا مرتبط هستند شامل موارد زیر هستند:

آزمایش CRP به تنهایی نیازی به ناشتایی ندارد. با این حال از آن جایی که در اکثر موارد به همراه آزمایش CRP تستهای دیگری نیز وجود دارند ممکن است متخصص مراقبتهای بهداشتی از شما بخواهد که قبل از انجام تست ناشتا باشید. برای مثال آزمایش کلسترول یکی از تستهای رایجی است که در کنار تست CRP با حساسیت بالا درخواست میشود و برای انجام این تست نیاز به ناشتایی دارید.
آزمایش CRP با استفاده از یک نمونه خون انجام میشود. برای انجام این آزمایش با استفاده از یک سرنگ از ورید بازویی شما یک نمونه خون تهیه میشود و سپس میزان این پروتئین در خون شما اندازهگیری میشود. همچنین برخی از داروها ممکن است بر روی نتیجه آزمایش شما تأثیرگذار باشند. در صورتی که از مکملهایی مانند منیزیم و یا داروهایی مانند ضد التهابهای غیراستروئیدی، ایبوپروفن و آسپرین استفاده میکنید لازم است در این مورد پزشک خود را در جریان قرار دهید. به یاد داشته باشید که هرگز مصرف داروهای خود را به صورت ناگهانی و بدون اطلاع پزشک قطع نکنید.
یکی از مواردی که ممکن است باعث ایجاد تداخل در آزمایش CRP شود انجام ورزشهای سنگین با وزنه و یا دویدنهای طولانی مدت است. چنین فعالیتهایی ممکن است باعث افزایش میزان CRP در بدن شوند که در این صورت نتیجه آزمایش CRP شما افزایش خواهد یافت. همچنین مصرف برخی از داروها نیز ممکن است بر نتیجه تست CRP شما تاثیرگذار باشد. به همین دلیل نیز لازم است در مورد داروهایی که مصرف میکنید با پزشک خود مشورت کنید.

تست CRP و تست CRP TITER هر دو میزان پروتئین C را در خون اندازهگیری میکنند. با این حال تست CRP TITER با سنجش کمی مقدار این پروتئین ارزیابی دقیقتری انجام میدهد. این آزمایشها میتوانند به بررسی وجود التهاب در بدن کمک کنند اما نمیتوانند محل التهاب و علت بروز آن را مشخص کنند به همین دلیل نیز در بسیاری از موارد مجموعهای از تستهای دیگر در کنار این تستها انجام میشود تا پزشک بتواند اختلال و بیماریهای احتمالی را به طور دقیق شناسایی کند. برخی از مهمترین تستهای تکمیلی که در کنار تست CRP انجام میشوند شامل موارد زیر هستند.
این آزمایش که سرعت رسوب گلبولهای قرمز خون را بررسی میکند یکی دیگر از تستهایی است که میتواند وجود التهاب در بدن را تشخیص دهد.
این آزمایش میتواند افزایش بسیار کم و جزئی را در میزان CRP در خون تشخیص دهد و یکی از فاکتورهای مهم برای شناسایی و تشخیص خطر حمله قلبی در افراد است.
کمپلمان یکی از مهمترین اجزای سیستم ایمنی بدن انسان هستند، C۳ و C۴ اصلیترین اجزای کمپلمان هستند که بررسی میزان آنها میتواند به تشخیص بیماریهای خود ایمن کمک کند.
این آزمایش میتواند مسیر کلاسیک کمپلمان را بررسی کند. بررسی نتیجه تست CRP در کنار تستهای تکمیلی دیگر میتواند به شما کمک کند تا از بیماری و مشکلات سلامتی خود مطلع شوید و برای درمان و کنترل آنها اقدام کنید.
آزمایش CRP میتواند به دو صورت کیفی و کمی انجام شود. در تست CRP کمی میزان پروتئین C به صورت کمی بررسی میشود و با عدد گزارش میشود. این در حالی است که تست Crp کیفی وجود این پروتئین را در بالاتر از یک آستانه مشخص میکند و نتیجه آن به صورت مثبت یا منفی گزارش میشود.
آزمایش خون CRP گاهی اوقات با آزمایش CRP با حساسیت بالا (hs) اشتباه گرفته میشود. هر دو CRP را اندازهگیری میکنند، اما برای شرایط مختلفی استفاده میشوند. آزمایش hs-CRP افزایش بسیار ناچیز در سطح CRP شما را اندازهگیری میکند و دقت بسیار بیشتری نسبت به آزمایش خون CRP دارد. از این آزمایش برای تخمین خطر ابتلا به بیماری قلبی استفاده میشود.

CRP TITER نیز مانند تست CRP میزان پروتئین C را در خون شما اندازهگیری میکند. با این حال این آزمایش میزان پروتئین C را به صورت کمی مورد بررسی قرار میدهد و میتواند میزان وجود این پروتئین در خون را با دقت بسیار بیشتری بررسی کند.
آزمایش hs-CRP ممکن است برای افرادی که ۱۰ تا ۲۰ درصد احتمال حمله قلبی در ۱۰ سال آینده دارند، مفیدترین تست باشد. این به عنوان خطر متوسط شناخته میشود. یک متخصص مراقبتهای بهداشتی میتواند با استفاده از آزمایشهایی که به انتخابهای سبک زندگی، سابقه خانوادگی و سلامت کلی شما نگاه میکنند، خطر ابتلا شما به حملههای قلبی را تعیین کند.
لازم است به این نکته توجه داشته باشید که سطح hs-CRP تنها یکی از عوامل خطر بیماری عروق کرونر است. داشتن سطح بالای hs-CRP همیشه به معنای خطر بیشتر ابتلا به بیماری قلبی نیست. نتایج آزمایشهای دیگر میتوانند به تعیین خطر کمک کنند.
CRP و پروکلسیتونین (PCT) هر دو میتوانند در ارزیابی التهاب و عفونت به پزشک کمک کنند، اما کاربرد و معنای آنها یکسان نیست. CRP یک نشانگر عمومی التهاب است و در شرایط مختلف عفونی و غیرعفونی افزایش پیدا میکند، در حالی که پروکلسیتونین بهویژه در ارزیابی عفونتهای باکتریایی شدید و خطر سپسیس کاربرد دارد.
| ویژگی | آزمایش CRP | آزمایش پروکلسیتونین (PCT) |
|---|---|---|
| چه چیزی را اندازهگیری میکند؟ | سطح پروتئین واکنشی C | سطح پروکلسیتونین در خون |
| کاربرد اصلی | ارزیابی و پیگیری التهاب | کمک به ارزیابی عفونت باکتریایی شدید و سپسیس |
| آیا در عفونت افزایش مییابد؟ | بله، در عفونتهای باکتریایی و ویروسی ممکن است افزایش یابد | بهویژه در عفونتهای باکتریایی سیستمیک افزایش مییابد |
| آیا فقط در عفونت افزایش مییابد؟ | خیر | خیر؛ برخی شرایط غیرعفونی نیز میتوانند PCT را افزایش دهند |
| آیا بهتنهایی ارزش تشخیصی دارد؟ | خیر | خیر |
CRP یک تست غیر اختصاصی برای التهاب است؛ بنابراین افزایش آن میتواند در بیماریهای عفونی و غیرعفونی دیده شود. در مقابل، PCT بیشتر زمانی مورد توجه قرار میگیرد که پزشک به یک عفونت باکتریایی جدی یا عفونت سیستمیک مانند سپسیس مشکوک باشد.
نمیتوان گفت یکی از این دو آزمایش همیشه «بهتر» است. انتخاب آزمایش به سؤال بالینی و شرایط بیمار بستگی دارد. برای مثال، CRP میتواند برای بررسی و پیگیری التهاب مفید باشد، در حالی که PCT در شرایط خاص برای ارزیابی احتمال عفونت باکتریایی شدید و تصمیمگیریهای مرتبط با درمان کاربرد بیشتری دارد.
همچنین نتیجه هیچکدام از این آزمایشها نباید بهتنهایی مبنای تشخیص یا شروع و قطع درمان قرار گیرد. پزشک ممکن است CRP، PCT، CBC، کشتها و سایر آزمایشها را بر اساس علائم و شرایط بیمار در کنار یکدیگر بررسی کند.
تست CRP کمی میزان پروتئین C را در خون به صورت کمی بررسی میکند و نتیجه تست به صورت یک عدد گزارش میشود. این آزمایش برای تشخیص و نظارت بر التهاب در شرایط مختلفی مانند عفونتهای باکتریایی، عفونتهای قارچی، عفونتهای ویروسی، بیماری التهابی لگن و غیره استفاده میشود. همچنین، این آزمایش میتواند برای تشخیص و پیگیری التهاب در شرایطی مانند بیماریهای خودایمنی(مثل آرتریت روماتوئید) و بیماریهای قلبی-عروقی نیز به کار رود.
این عبارت که مخفف Erythrocyte Sedimentation Rate است به معنای سرعت رسوب گلبولهای قرمز است. این آزمایش سرعت رسوب گلبولهای قرمز را در یک لوله نشان میدهد و میتواند وجود التهاب را در بدن مشخص کند. اگرچه این آزمایش نمیتواند به تنهایی بیماریها و مشکلات سلامتی را تشخیص دهد اما افزایش ESR میتواند نشانهای از التهاب، عفونت و یا بیماریهای مزمن باشد.
همان طور که گفتیم ESR آزمایشی است که میزان رسوب گلبولهای قرمز را در یک لوله آزمایش بررسی میکند و میتواند وجود التهاب را در بدن تشخیص دهد.
به طور کلی زمانی که پزشک به وجود التهاب یا عفونت در بدن شما شک داشته باشد این آزمایش را برای شما در نظر میگیرد. همچنین در مواردی که علائم زیر را تجربه کنید نیز ممکن است این آزمایش برای شما در نظر گرفته شود.

خیر. شدت افزایش CRP باید در کنار وضعیت بالینی فرد تفسیر شود. حتی یک نتیجه خارج از محدوده مرجع لزوماً به معنی وجود یک بیماری جدی نیست و برعکس، قرار گرفتن یک نتیجه در محدوده مرجع نیز همیشه بیماری را رد نمیکند. محدوده مرجع و شرایط فرد باید در تفسیر نتیجه در نظر گرفته شود. اگر CRP شما بالا گزارش شده است، عدد آزمایش، واحد اندازهگیری، محدوده مرجع آزمایشگاه و سایر نتایج آزمایش را همراه با علائم خود در اختیار پزشک قرار دهید. از تفسیر یک عدد CRP بهعنوان تشخیص قطعی یا مصرف خودسرانه دارو، بهویژه آنتیبیوتیک، خودداری کنید.
بالا بودن CRP بهتنهایی مشخص نمیکند که بیماری شما چقدر جدی است یا آیا به درمان فوری نیاز دارید. با این حال، اگر CRP بالاتر از محدوده مرجع آزمایشگاه باشد، بهخصوص در صورت وجود علائم بیماری، بهتر است نتیجه توسط پزشک بررسی شود. CRP یک شاخص غیر اختصاصی التهاب است و برای تفسیر آن باید علائم، سابقه پزشکی و سایر نتایج آزمایشگاهی نیز در نظر گرفته شوند. پیگیری پزشکی اهمیت بیشتری پیدا میکند اگر افزایش CRP همراه با علائمی مانند موارد زیر باشد:
جمعبندی
CRP یکی از پروتئینهای فاز حاد است که در هنگام التهاب و عفونت در بدن افزایش پیدا میکند. این آزمایش در کنار آزمایشهای تکمیلی دیگر میتواند به پزشک شما کمک کند تا بیماریها و اختلالات سلامت خود را به درستی تشخیص داده و برای درمان و کنترل آن عمل کنید.
سطح بالای CRP با چندین بیماری و شرایط از جمله التهاب مزمن، بیماری قلبی، دیابت، آرتریت روماتوئید (RA) و برخی سرطانها مرتبط است. بهتر است بعد از انجام آزمایش، با پزشک متخصص خود مشورت نمایید.
ارسال نظر