مصاحبه با جناب آقای مسعود شریف، سوپروایزر آزمایشگاه مرکزی فردیس

«به نام ایزد دانا»

- لطفا ضمن معرفی اجمالی خود، شرح مختصری از فعالیتتان در آزمایشگاه را بیان نمایید:
اینجانب مسعود شریف کارشناس علوم آزمایشگاهی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی تهران فعالیت خود را در این مرکز از بهمن 1375 آغاز و از ابتدای سال 1376 تا کنون بعنوان سوپروایزر مشغول به‌کار بوده و در این مسیر تجربیات ارزشمندی را در ارتباط با نحوه اداره آزمایشگاه و نظارت بر فرآیندهای گوناگون آن و مسائلی نظیر توسعه و تجهیز آزمایشگاه، راه اندازی بخش‌های تخصصی، احداث آزمایشگاه بزرگ و استاندارد، شرکت در برنامه‌های کنترل کیفیت، دریافت گواهینامه مدیریت کیفیت و نیز استاندارد سازی کسب نمودم. در ضمن کارشناس برگزیده کشوری در سال 1388 توسط انجمن‌های چهارگانه آزمایشگاهی می‌باشم. در ادامه نیز با توجه به نیاز مبرم آزمایشگاه به کسب مهارت‌های جدید بویژه در امر برنامه‌ریزی و مسائل مدیریتی به تحصیل در رشته مدیریت کسب و کار گرایش استراتژی پرداخته و از این بابت توامان شدن تجربیات قبلی و اطلاعات جدید توانمندی‌های بیشتری را در بنده ایجاد نمود.

- در مورد نقش سوپروایزری در آزمایشگاه توضیحات بیشتری ارائه نمایید.
در گذشته از سوپروایزر آزمایشگاه  بیشتر تحت عنوان «ناظم فنی» یاد می‌شد که عمدتا به برقراری نظم در انجام امور فنی مختلف آزمایشگاه می‌پرداخت ولیکن امروزه با پیشرفت و توسعه آزمایشگاه‌ها، نقش سوپروایزر از یک ناظم فنی صرف ارتقا یافته و با مشارکت هر چه بیشتر در برنامه ریزی‌ها و سیاست گذاری‌های کلان و همچنین ایفای نقش راهبردی در زمان اجرای این برنامه‌ها، مفهوم اساسی‌تر، «سوپرویژن» در شخصیت کاری سوپروایزر آزمایشگاه متجلی گردیده است.

ناگفته نماند که یک سوپروایزر موفق در آزمایشگاه علاوه بر حمایت جدی از سوی مسئولین آزمایشگاه نیاز به همکارانی زبده وکارآزموده دارد تا با تشکیل یک «گروه سوپروایزری»، فرآیند استانداردسازی آزمایشگاه در ابعاد مختلف کنترل کیفیت، تجهیزات، ایمنی و بهداشت و غیره با اطمینان بیشتری انجام گردد و بنده نیز در حال حاضر در این زمینه از همراهی همکاران ارزشمندی برخوردار می‌باشم. مخلص کلام اینکه سوپروایزری در آزمایشگاه‌های بزرگ و تخصصی همچون سایر موارد در آزمایشگاه، یک «کار تیمی» محسوب می‌گردد که در حال حاضر افتخار مسئولیت این گروه سوپروایزری بر عهده بنده می‌باشد.

- نظر شما درمورد سیر تحولات آزمایشگاه مرکزی فردیس در این دوران 30 ساله چیست؟
سیر تحولات آزمایشگاه مرکزی فردیس در این دوران 30 ساله به سه مقطع «زمانی-مکانی» تقسیم می‌گردد.

• مقطع اول(ابتدای فعالیت تا 1386) در ساختمان پلاک 19

در ابتدا داخل یک بنای مسکونی یک طبقه و پس از انجام پاره‌ای تعمیرات و تغییرات لازم جهت تبدیل برای کاربری آزمایشگاه و با حداقل امکانات و تجهیزات مورد نیاز ولیکن تحت مسئولیت گروهی از اعضا هیات علمی زبده دانشگاهی، خدمات ارزشمندی را به لحاظ تشخیص بیماری‌های مختلف بویژه عفونی نظیر اسهال خونی آمیبی، وبا و همچنین سل که در آن دوران از معضلات جدی بهداشتی در این منطقه محسوب می‌گردید را ارائه نمود. در آن دوران روزانه حدود 200 تا 250 بیمار پذیرش می‌گردید.

• مقطع دوم(از سال 1386 تا 1399) در ساختمان پلاک 35

که از ابتدا با هدف برپایی آزمایشگاه تخصصی و در یک بنای چهار طبقه مدرن بنیان گذاشته شد. در آن مقطع با برپایی بخش‌های تخصصی پاتولوژی و ژنتیک، دامنه خدمات آزمایشگاهی گسترده‌تر شد و روزانه حدود 400 تا 450 بیمار پذیرش می‌گردید.

• مقطع سوم(از سال 1399 تا کنون) در ساختمان پلاک 8

که با توجه به تجربیات ارزشمند حاصل از سال‌ها مدیریت آزمایشگاه، در یک بنای هشت طبقه کاملا اختصاصی و مجهز به امکانات پیشرفته جهت ارائه خدمات تشخیصی آزمایشگاهی در سطح بالا و کاملا منطبق بر استانداردهای تدوین شده بنیان گذاشته شد. توجه به استانداردها و افزایش کیفیت همراه با اهمیت دادن به اصول مشتری مداری باعث گردید تا در حال حاضر روزانه بین 800 تا 1000 بیمار از خدمات این مجتمع تخصصی بهره‌مند گردند.

- ویژگی مشترک تمامی این مقاطع سه گانه(به زعم جنابعالی) چیست؟
به نظر بنده در کنار تمامی پارامترهای منتج به پیشرفت این آزمایشگاه، عشق و علاقه واقعی و انکارناپذیر به این رشته همراه با حس زیبای خدمات رسانی به مردم که در یکایک مسئولین و کلیه کارمندان این مرکز متبلور است باعث گردیده تا «سیاست یک گام به پیش» مندرج در خط مشی کیفیت این آزمایشگاه به معنای واقعی کلمه اجرایی گردد.

- برخی از موفقیت‌های عمده این آزمایشگاه را در طول دوران خدمت خود بیان نمایید.
همانطور که پیش‌تر نیز عنوان گردید آزمایشگاه مرکزی فردیس از ابتدا نقش مهمی را در زمینه تشخیص بیماری‌های عفونی همچون آمیبیاز، وبا و سل در بیماران منطقه ایفا نمود و با کامل گردیدن خدمات آزمایشگاهی و شکل گیری بخش‌های تخصصی نظیر پاتولوژی و سیتولوژی، ژنتیک سلولی و تشخیص مولکولی، آلرژی، کروماتوگرافی و فلوسایتومتری تست‌های کاملا تخصصی در این مرکز راه اندازی گردید. لازم به ذکر است در دوران پاندمی کووید 19 آزمایشگاه مرکزی فردیس جز پیشگامان ارائه خدمات تشخیصی آزمایشگاهی و کمک به مردم عزیز منطقه فردیس در برون‌رفت از آن بحران شدید و دهشتناک اجتماعی محسوب می‌گردد.

یکی دیگر از موفقیت‌های بزرگ این مرکز آزمایشگاهی کسب عنوان نخستین آزمایشگاه مستقل غیربیمارستانی دارنده ایزو مدیریت کیفیت در کشور و در ادامه افتخار کسب لوح کیفیت آزمایشگاه مرجع سلامت به عنوان اولین آزمایشگاه در استان البرز می‌باشد. از جمله دیگر موفقیت‌های این مرکز آزمایشگاهی می‌توان به تربیت تعداد زیادی از نیروهای تخصصی اشاره نمود که در حال حاضر هر یک از ایشان در سایر مراکز آزمایشگاهی جز مدیران و یا نیروهای موثر و برجسته محسوب می‌گردند و همچنین کمک به آموزش تعداد بسیار زیادی از دانشجویان مرتبط با رشته علوم آزمایشگاهی در تمامی رده‌های کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترا در قالب دوره‌های رسمی کارورزی تحت نظر دانشگاه‌های علوم پزشکی مختلف و یا فراهم آوری امکانات آزمایشگاهی جهت اجرای پایان‌نامه‌های مختلف دانشجویی است. ولی به نظر بنده در میان موفقیت‌های گوناگون این مرکز آزمایشگاهی دو مورد چشمگیرتر از سایر موارد است.

مورد اول که یک تجربه کاملا ویژه و منحصربه‌فرد می‌باشد، موفقیت آزمایشگاه در برنامه ریزی و انجام جابجایی‌های بسیار بزرگ است به طوریکه تاکنون آزمایشگاه مرکزی فردیس توانسته تا در دو مقطع زمانی، جابجایی بدون حتی یک روز تعطیلی در ارائه خدمات خود، کل سیستم آزمایشگاه را از ساختمانی به ساختمان دیگر منتقل نماید. به گفته کارشناسان و آگاهان خبره، این امر بواسطه حجم و دامنه وسیع ارائه خدمات ارائه شده در این مرکز آزمایشگاهی، عملیاتی بسیار حساس و پیچیده و تاریخی بود که تنها در سایه لطف و عنایت پروردگار و تلاش شبانه روزی مسئولین و پرسنل زحمتکش آزمایشگاه میسر گردید.

و اما مورد دوم موفقیت آزمایشگاه مرکزی فردیس در پیاده سازی استانداردهای تخصصی طراحی آزمایشگاه‌های پزشکی است و شاهد این مدعا از یک سو حضور جدی و پررنگ در تدوین کتاب «استاندارد برنامه ریزی و طراحی آزمایشگاه تشخیص پزشکی مستقل» در سال 1393توسط وزارت بهداشت ،درمان و آموزش پزشکی و از سوی دیگر نظر کارشناسی گروه‌های مختلف بازدید کننده از آزمایشگاه‌های سراسر کشور و الگو برداری توسط آنان از این مرکز آزمایشگاهی است.

- نوبت آن است تا از برنامه های آتی آزمایشگاه مرکزی فردیس نیز گفتگویی به میان آید.
سیر تحول آزمایشگاه به لحاظ فیزیک و امکانات در طول 30سال گذشته حاکی از آن است که مدیریت آزمایشگاه همواره در پی آن بوده تا با فراهم آوری منابع مالی و شرایط مناسب و استاندارد و تهیه تجهیزات مدرن و پیشرفته، امکان ارایه خدمات با دامنه وسیع‌تر و همچنین کیفیت بالاتر را میسر نماید. تغییر سیستم‌های شمارنده و یا خوانشگر نظیر سل کانترهای هماتولوژی از پارشیال دیف به فول دیف و در حال حاضر مجهز به فلوسایتومتر و یا تغییر روش‌های ایمونواسی از  RIAو  IRMAبه  EIAو بلافاصله ELFA  و CLIA و یا تغییراتی نظیر بهره برداری از سیستم های الایزا پروسسور فول اتوماتیک با ظرفیت بالا بجای روش های دستی قدیمی و یا ورود سیستم های پیشرفته الکتروفورز کاپیلری نسل دوم و درحال حاضر نسل سوم بجای الکتروفورزهای قدیمی بر روی ژل و همچنین ورود سیستم های تمام اتوماتیک استخراج در بخش های مولکولی بجای روش های سنتی قدیمی از جمله مواردی از تحولات بارز در زمینه تجهیزات در این مرکز آزمایشگاهی محسوب می‌گردد که در ادامه نیز با توجه به نیاز روز افزون به انجام تست های بیشتر و با سرعت و دقت بالاتر، ورود سیستم های جدیدتری نظیر نسل جدید اتو آنالایزرهای ترکیبی ماژولار از برندهای معتبر جهانی نظیر  Rocheو  Abbottو همچنین بهره گیری از سیستم های بسیار پیشرفته  Maldi-Tofکه امکان تشخیص دقیق و سریع سویه های مختلف میکروبی را در کمترین زمان ممکن و در حد چند دقیقه فراهم می آورد و یا سیستم های تمام اتوماتیک Gene Analyzer برای تشخیص سریع بیماری‌های ژنتیک در حال برنامه ریزی است. از سوی دیگر یکی از چشم اندازهای مهمی که در افق پیشرفت آزمایشگاه مرکزی فردیس مد نظر قرار گرفته، کاربرد «هوش مصنوعی»در ارایه خدمات آزمایشگاهی است که همگام با سایر تحولات می تواند در ارایه خدمات تخصصی دقیق‌تر، جامع‌تر، موثرتر و سریع‌تر آزمایشگاه را یاری نماید.


و اما صبحت پایانی 
این مصاحبه فرصتی مغتنم برای نگاهی تامل برانگیز و عمیق به گذشته و سیر تحولات و انبوهی از خاطرات عمدتا شیرین و قدردانی از نقش برجسته مدیران و پرسنل  پرتلاش آزمایشگاه در کسب جایگاه کنونی و همچنین گشودن افقی تازه در پیش روی همگان است. چرا که ما معتقدیم پتانسیل ایجاد شده در این مرکز جامع آزمایشگاهی به لحاظ کمی و کیفی بسیار بیشتر از آن چیزی است که تا کنون به منصه ظهور رسیده و با آغاز سی و یکمین سال فعالیت، خانواده بزرگ آزمایشگاه مرکزی فردیس امیدوار است تا همچنان پر تلاش و استوار در صحنه ظاهر گردد و آرزوی بزرگ خود را که گسترش هرچه بیشتر دامنه ارائه خدمات مطلوب آزمایشگاهی است محقق نماید.